على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

791

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

تبرؤ ( tabarro ' ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيزارى . و تبرؤ كردن : بيزارى جستن . تبرى ( tabri ) و ( tobri ) ا . پ . سماق . تبرى ( tabarri ) م . ع . تبريت لمعروفه : متعرض احسان او شدم . تبرى ( tabarri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيزارى و تبرى كردن : بيزارى جستن . و ذمهء خود را برى كردن . تبرئة ( tabreat ) م . ع . براك تبرئة : پاك گردانيد ترا از آن و بيزار ساخت . تبرية ( tebreyat ) ا . ع . سبوسهء سر . تبريج ( tabrij ) م . ع . برج بنا نهادن . و ظاهر ساختن مرد لياقت خود را وزن لباس خود را . تبريح ( tabrih ) م . ع . برح به الامر تبريحا : در مشقت و شدت انداخت وى را آن كار . و برح الله عنك اى فرج . تبريخ ( tabrix ) م . ع . برخ تبريخا : فروتنى نمود . تبريد ( tabrid ) م . ع . برده تبريدا : خنك گردانيد آن را و يا ببرف آميخت . و نيز تبريد : نوشانيدن شربتى كه سرد گرداند قلب را . و سست و ضعيف ساختن و قولهم لا تبرد عن فلان اى لا تشتمه ان ظلمك فتنقص من ائمه . تبريد ( tabrid ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرد و خنك گردانيدگى . تبرير ( tabrir ) م . ع . غلبه كردن . و بواسطهء سخن و يا كار مطيع كردن . و محقق كردن . و آشكار كردن و ظاهر نمودن بىگناهى را . تبرير ( tabrir ) م . ع . ما اصبت منه تبريرا : نيافتم از وى چيزى . تبريز ( tabriz ) و ( tabriz ) ا خ . پ . شهر حاكم‌نشين آذربايجان كه در زمانى مقر شخص ولايت عهد بود و جمعيت آن را اگرچه 000 ، 200 نفر تخمين كرده‌اند ولى كمتر از 000 ، 500 نفر نبايد باشد . مر . ايران . تبريز ( tebriz ) ا . پ . سفره و نطع . و ميز و كرسى . و نشيمن . تبريز ( tabriz ) م . ع . برز تبريزا : فزون شد بر اقران بفضل و شجاعت . و برز الفرس على الخيل : سبقت گرفت آن اسب بر ديگر اسبان . و برز الفرس راكبه : يكسو برد سوار خود را آن اسب . و برزه : پيدا و گشاده كرد آن را . تبريزى ( tabrizi ) ا و ص . پ . منسوب به شهر تبريز . و درخت سپيدار . تبريس ( tabris ) م . ع . نرم كردن زمين را تبريص ( tabris ) م . ع . سر تراشيدن . و رسيدن باران به زمين پيش از شيار كردن . تبريض ( tabriz ) م . ع . برضت - الارض تبريضا : بسيار بارض شد زمين . تبريق ( tabriq ) م . ع . برقت - المراة : آراسته شد و زينت گرفت آن زن . و برق عينيه : نيكو گشاد هر دو چشم را و تيز نگريست . و برق فلان : سفر دور و دراز كرد فلان . و برق منزله : زينت داد خانه را و منقش كرد . و برق فى - المعاصى : استبداد كرد در گناهان . و برق بى الامر : دشوار شد بر من كار . تبريك ( tabrik ) م . ع . دعا كردن كسى را به بركت . و برك البعير : فرو خفت شتر . تبريك ( tabrik ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دعاى خير و دعاى بركت و مباركباد و تبريك گفتن : دعاى بركت و ميمنت عرضه كردن و مبارك باد گفتن . و تبريك عيد : مبارك باد عيد . و تبريك عروسى : مبارك باد عروسى . تب‌زده ( tab - zade ) ص . پ . كسى كه مبتلا به تب باشد . تبزر ( tabazzor ) م . ع . گفتن اينكه من از بنى بزرى هستم كه طايفه‌ايست از عرب . تبزع ( tabazzo ' ) م . ع . تبزع - الغلام : ظريف و مليح گرديد آن كودك . و تبزع الشر : بزرگ شد و بهيجان آمد فتنه و بدى . تبزعر ( tabaz'or ) م . ع . تبزعر علينا : بدخلقى نمود با ما . تبزق ( tabazzoq ) م . ع . تبزق تبزقا : خدو انداخت . تبزل ( tabazzol ) م . ع . شكافته شدن و تبزل الخمر : آوند شراب را سوراخ كرده بر آورد آن را . تبزلة ( tebzelat ) و ( tebzellat ) ص . ع . رجل تبزلة : مرد كوتاه . و كذلك تبزلة . تبزيج ( tabzij ) م . ع . آراستن و زينت دادن . تبزيخ ( tabzix ) م . ع . بزخ تبريخا : فروتنى نمود . تبزيغ ( tabziq ) م . ع . بزغ الحاجم و البيطار تبزيغا : نشتر زد حجامتگر و بيطار . تبزيل ( tabzil ) م . ع . بزله تبزيلا : شكافت آن را . تبسبس ( tabasbos ) م . ع . تبسبس - الماء : روان شد آب . تبست ( tabast ) ا و ص . پ . تباه و ضايع . و چيز تباه شده و از كار افتاده . و سست . و زشت . تبست ( tabest ) ا . پ . آئين و مذهب ضعيف و سست . و ملت ضعيف و سست . تبستغ ( tabastoq ) ا . پ . مردم فصيح و تند زبان . و كسى كه تند حرف زند . تبسته ( tabaste ) ا . پ . گليم ريشه -